Nkoka wa Xitatistiki
“Swa nkoka” swi vula leswaku a swi tolovelekanga eka vhilwa leri nga tshekiki, a swi vuli “swa xiviri” naswona a swi vuli “swa mpindzulo”.

Ntsengo wa p wa 0.05 wu vula leswaku vhilwa leri nga tshekiki ri ta humesa xivumbeko lexi tshekeke xo tano kan'we eka makume mambirhi. Loko u languta mavhilwa ya makume mambirhi, rin'we ri ta hundza xikambelo hi xitshuketa.
Ntsengo wa p i yini
I nkotekotinhlayoNkotekoNkoteko wa mbuyelo, ku suka eka 0 ku ya eka 1 kumbe 0% ku ya eka 100%. Nomboro yin'we: 1/37 = 2.70%.Hlaya hinkwaswo → wo vona ku hambuka loku kulaka ku ringana kumbe ku tlula loku voniweke, loko vhilwa a ri nga tshekangi. I xitatimende xa mahungu ehansi ka xiringanyeto, ku nga ri xa vhilwa. Ntsengo wa plaborotariNtsengo wa p (p-value)Nkoteko wa ku vona ku hambuka loku nga kulu ku ringana leswi voniweke kumbe ku tlula, loko vhilwa a ri nga tshekanga.Hlaya hinkwaswo → wa 0.03 wu vula leswi: vhilwa leri nga tshekiki ri endla leswi eka 3% wa nkarhi. A wu vuli leswi: ku na nkoteko wa 97% wa leswaku vhilwa ri tshekile. Xitatimende xa vumbirhi a xi ta lava ku tiva leswaku mavhilwa lama tshekekelaborotariVhilwa leri tshekekeVhilwa leri swihoxo swa rona swa xiviri swi endlaka leswaku tikhamara tin'wana ti va na nkoteko lowukulu ku tlula 1/37. Ri kumeka hi ku olova, ri tiveka ntsena hi marhendzeleko ya magidi lama tsariweke.Hlaya hinkwaswo → ma tolovelekile ku fikela kwihi ku sukela eku sunguleni, naswona eka khasino ya manguva lawa ma talangi swinene, leswi endlaka leswaku mbuyelo wun'we wa nkoka wu va nkateko ku tlula nchumu lowu kumekeke.
Swikambelo swo tala
Xikambelo xin'wana na xin'wana lexi u xi endlaka eka vhilwa leri nga tshekiki xi na nkoteko wa 5% wo hundza eka mpimo wa 5%. Kambela mavhilwa ya makume mambirhi kutani rin'we ri ta hundza. Kambela vhilwa rin'we eka minkarhi ya makume mambirhi yo hambana kutani wun'we wu ta hundza. Kambela sampulu yin'we hi mintlawa ya 37 ya tikhamaraswitirhisiwaKhamaraYin'we ya tikhamara ta 37 leti nga na tinomboro eka rotor. Nakambe: slot, cup.Hlaya hinkwaswo →, mintlawa ya tsevu ya swiphemuvhilwaXiphemuXiphemu xa tikhamara leti tshamaka kusuhi eka vhilwa, hi ku hambana na ntlawa eka mepe wa tafula.Hlaya hinkwaswo → na mintlawa yinharhu ya mihlovo kutani xin'wana xi ta hundza. Murhi i ku hlawula xikambelo u nga si languta mahungu, u xi tirhisa kan'we, kutani u tiyisisa hi mahungu lamantshwa. Ku lavisisa loku kumaka vhilwa leri “tshekeke” hakanyingi hi kona ku humeseke mbuyelo wolowo.
Nkoka na vukulu
Sampulu leyikulu swinene yi nga endla leswaku ku tsheka kutsongo swinene ku va ka nkoka. Khamara leyi humelelaka hi 1/36.5 ematshan'wini ya 1/37 i xihoxo xa xiviri lexi a xi ta va xa nkoka hi xitatistiki endzhaku ka timiliyoni ti nga ri tingani ta marhendzeleko, kambe a xi ta ha lahlekeriwa hi mali eka hakelomaliHakeloLeswi xibejo lexi hluleke xi swi vuyisaka, swi vuriwa tanihi “X eka 1” ehenhla ka mali ya xibejo leyi vuyisiweke.Hlaya hinkwaswo → ya 35 eka 1. Leswi nga swa nkoka eka mutlangi i vukulu bya mbuyelo: xana ku na khamara leyi humelelaka hi 1/36 kumbe ku antswa, naswona hi ku fikela kwihi? Chi-square yi ku byela hi vhilwa; i mpimo wa ku humelela ntsena lowu ku byelaka hi xibejo.
Matimba ya xikambelo
Xihoxo xin'wana i ku tsandzeka ku kuma ku tsheka loku nga kona. Hi marhendzeleko ya 1,000, khamara leyi humelelaka hi 1/30 (ku tsheka lokukulu swinene) yi kumiwa kwalomu ka hafu ya nkarhi ntsena eka mpimo wa 5%. Vukulu bya sampulu, ku nga ri vutlhari, hi byona byi lulamisaka leswi. Tluka ra vukulu bya sampulu ri nyika tinhlayo.
Mpimo lowu tirhekaka
Leswaku xivulavulo xa ku tsheka xi tsakisa: xikambelo lexi hlawuriweke ka ha ri ka nkarhi, p < 0.01 ku nga ri 0.05, ku phinda eka sampulu leyi tiyimelaka ya vukulu byo fana, na mpimo lowu ringanyetiweke wa ku humelela ka tikhamara leti tsakeriwaka wa 1/34 kumbe ku antswa endzhaku ko phinda. Mpimo lowu wu fikeleriwile minkarhi yi nga ri yingani ntsena eka matimu ya ntlangu lowu, naswona a wu si tshama wu fikeleriwa, hilaha switiviso swa vanhu hinkwavo swi kombisaka hakona, eka vhilwa ra manguva lawa leri hlayisiweke.
Swivutiso
I ntolovelo ku sukela eka malembe ya 1920. A ku na nchumu wo hlawuleka hi wona; 0.01 i mpimo lowu twalaka ku tlula loko u kambela mavhilwa yo tala.
Kumbexana a ri humesi mimbuyelo leyi ringanaka. Swi nga va mfungho wa dilara, xihoxo xa ku tsala kumbe xiphiqo xa ku nghenisa mahungu. Phinda.
E-e. Wu ku byela leswaku ku hangalaka a ku lulamanga. Nxopaxopo wa swiphemu na vukulu bya mbuyelo swi ku byela laha.
Ku Tihungasa hi Tinhlayo
Ringeta leswi hi wexe ku sungula. Nhlamulo yin'wana na yin'wana yi pfariwile; yi pfula loko u lunghekile.
Vhilwa ra zerovhilwaZeroKhamara yin'we ya rihlaza leyi ku nga riki na xibejo xa mali yo ringana, xa dazini kumbe xa kholomu lexi yi funengetaka; xihlovo xa vuyelo bya khasino. Nakambe: zero yin'we, 0.Hlaya hinkwaswo → mbirhi leri vikiweke a ri ri na dazinixibejoDazini1–12, 13–24 kumbe 25–36, yi hakela 2:1.Hlaya hinkwaswo → yo sungula leyi humeke minkarhi ya 742 eka marhendzeleko ya 3,000. Sweswo i tiyuniti tingani ta ku hambuka loku tolovelekeketinhlayoKu hambuka loku tolovelekekeRimitsu ra xikwere ra ku hambana-hambana; mpfhuka lowu tolovelekeke exikarhi ka mbuyelo na ntsengo lowu languteriweke.Hlaya hinkwaswo → ehansi ka xiringaniso, naswona vhilwa leri nga tshekiki a ri ta swi endla kangani?
Komba nhlamulo
Nhlamulo Kwalomu ka 8.1 wa ku hambuka loku tolovelekeke ehansi. Vhilwa leri nga tshekiki a ri ta swi endla kwalomu ka kan'we eka matshalatshala ya 3 × 10¹⁵, leswi vulaka ku nga pfuki. Nhlamulo leyi kandziyisiweke na xivutiso yi ri 11.75; hina hi kuma 8.07.
Dazini yo sungula yi khoma 12 eka tikhamaraswitirhisiwaKhamaraYin'we ya tikhamara ta 37 leti nga na tinomboro eka rotor. Nakambe: slot, cup.Hlaya hinkwaswo → ta 38. Eka marhendzeleko ya 3,000 xiringaniso xa yona i 3,000 × 12/38 = 947.4 wa ku huma, hi ku hangalaka ka √(3,000 × 12/38 × 26/38) = 25.5.
742 yi le hansi ka xiringaniso hi 205.4: 205.4/25.5 = 8.07 wa ku hangalaka.
Vhilwa leri nga tshekiki ri pfumala hi ku hangalaka kunharhu kwalomu ka kan'we eka matshalatshala ya 740; hi ku hangalaka ka nhungu, kwalomu ka kan'we eka 3 × 10¹⁵ (khevha ya bell, tlhelo rin'we). Ku tekela enhlokweni leswaku muhlayi u xiye leyi bihaka ku tlula eka tidazini tinharhu a swi cinci nchumu wa nkoka. Mbuyelo wo tano wu vula leswaku vhilwa, kumbe ku hlayela, swi hoxile. Eka vhilwa ra zero yin'we ku hlayela loku fanaka a ku ta va 9.0 wa ku hangalaka ehansi (xiringaniso 973.0, ku hangalaka 25.6).
Ku hlekisa katsongo

Vhilwa rin'we eka mavhilwa ya makume mambirhi lama nga tshekiki i “ra nkoka”. Hi swona leswi nomboro yi swi vulaka.
Swihlovo
- Pearson, K. “On the criterion that a given system of deviations from the probable…”
- Feller, W. An Introduction to Probability Theory and Its Applications, Vol. 1.
- Wizard of Odds. “Ask the Wizard”, swivutiso swa roulette.