Matimu na Ndhavuko · Matimu · Munhu · timinete 7

Blaise Pascal: Ntsheketo wa Vhilwa ra Roulette

Mutivi wa tinhlayo loyi hakanyingi a nyikiwaka ndzhuti wa vhilwa, naswona a a ringeta ku aka nchumu wun'wana.

Nhlamulo yo koma

Pascal (1623–1662) u ringete swikhomelo swa ku famba loku nga heriki eka malembe ya 1650. Vhilwa leri rhendzelekaka ri nga ri na ku khuhlana loku vulavuriwaka leswaku i ra yena ri nga va ri ri kokwana wa rotor ya roulette; kambe leswi i ntsheketo wa ndhavuko, a swi tsariwangi eka swihlovo.

u velekiwile
1623, Clermont
ntirho wa nkoteko
1654, na Fermat
u file
1662, Paris
vhilwa
ntsheketo wa ndhavuko

Mutivi wa tinhlayo

Blaise Pascal u ake muchini wa ku hlayela a ha ri na malembe ya khume nkaye, u kombise mimbuyelo ya jiyometri ya projective a ha ri jaha, u endle ntirho wa masungulo hi ntshikelelo na vuhava bya moya, naswona hi 1654, eka mapapila na Pierre de Fermat, u tlhantlhe “xiphiqo xa tipoyinti”: ndlela yo avela hi ku lulama mali leyi bhejiweke ya ntlangu wa nkateko lowu yimisiweke. Nhlamulo ya vona, ku avela hi ku ya hi nkotekotinhlayoNkotekoNkoteko wa mbuyelo, ku suka eka 0 ku ya eka 1 kumbe 0% ku ya eka 100%. Nomboro yin'we: 1/37 = 2.70%.Hlaya hinkwaswo → wa mutlangi un'wana ni un'wana wa ku hlula loko ntlangu a wu yisiwe emahlweni, i masungulo ya ntsengo lowu languteriweketinhlayoNtsengo lowu languteriwekeMbuyelo wa xiringaniso hi xibejo hi nkarhi wo leha. −1/37 wa mali ya xibejo eka xibejo xin'wana na xin'wana xa ntolovelo xa le Yuropa.Hlaya hinkwaswo →. Xibalo xin'wana ni xin'wana xa EV eka sayiti leyi xi huma eka mapapila wolawo.

Ntlangu lowu yimisiweke wu siya mali leyi faneleke ku aviwa: xiphiqo lexi Pascal na Fermat va xi tlhantlheke.

Xana a ku ri na muchini wa roulette wa Blaise Pascal?

Exikarhi ka malembe ya 1650 Pascal u tirhe eka muchini wa ku famba loku nga heriki, naswona ku vuriwa leswaku u ake vhilwa leri ringaniseriweke kahle leri a ri rhendzeleka nkarhi wo leha ri nga ri na ku khuhlana kukulu. Xitori xa leswaku vhilwa leri ri hundzuke rotorswitirhisiwaRotorXiphemu lexi rhendzelekaka xa vhilwa lexi rhwalaka tikhamara.Hlaya hinkwaswo → ya roulette xi phindhiwa eka matimu yo tala, kambe a xi tsariwangi eka xihlovo na xin'we xa masungulo. Swi nga endleka leswaku vafambisi va tikhasino eka madorobana ya mati yo hisa hi lembe-xidzana ra vu-18 va tirhise vito leri ku koka vanhu. A hi nchumu lowu Laborotari yi nga wu amukelaka hi vumbhoni lebyi nga kona.

leswi vuriwakavumbhoni
Pascal u ake vhilwa leri rhendzelekaka ri nga ri na ku khuhlana kukuluswiviko swa nkarhi wa yena swa mindzingeto ya yena ya ku famba loku nga heriki; swa koteka
vhilwa rero ri hundzuke rotor ya roulettea ku na xihlovo xa masungulo; swi humelela eka matimu ya lembe-xidzana ra vu-19
Pascal u tumbuluxe mepe wa tafulae-e; mepe wa tafula wu huma eka biribi na hoca
Pascal u veke masungulo ya tinhlayo leti roulette yi titshegaka hi tonaina; mapapila ya 1654 hi ntsengo lowu languteriweke

Nkoteko, hi marito ya yena na ya hina

Mapapila ya 1654 a ma vulavuli hi roulette, hikuva a yi nga si va kona. Ma vutisa leswi: vatlangi vambirhi va lava tipoyinti tinharhu leswaku va teka mali hinkwayo; va yima loko swi ri 2–1; xana mali yi fanele ku aviwa njhani? Nhlamulo ya Pascal yi tirhisa leswi namuntlha hi swi vitanaka ntsengo lowu languteriweke wa xipimelo, ni nkaneto lowu xikaka hi ku landzelelana eka murhi wa ndlela hinkwayo leyi ntlangu a wu ta ya emahlweni ha yona. Huygens u hlaye mapapila lawa, kutani hi 1657 a kandziyisa buku yo sungula ya dyondzo hi ntsengo lowu languteriweke. Rito leri nge “expectation” i ra yena.

Ku suka eka xiphiqo xa tipoyinti ku ya eka vuyelo bya khasino
1654

Pascal na Fermat va tlhantlha xiphiqo xa tipoyinti: ntsengo lowu languteriweke tanihi nxavo lowu lulameke wa xiyimo.

1657

Huygens, De Ratiociniis in Ludo Aleae: tsalwa ro sungula leri kandziyisiweke hi ntsengo lowu languteriweke.

1713

Jakob Bernoulli, Ars Conjectandi: nawu wa tinomboro letikulu.

1796

Roulette yi hlamuseriwa eParis. Hakelo yin'wana ni yin'wana i 36/n − 1: EV = −1/37 (kumbe −2/38).

1900

Xikambelo xa chi-square xa Pearson, xi kombisiwa hi marhendzeleko ya roulette.

namuntlha

Hinkwaswo leswi nga laha henhla, eka sayiti leyi, eka burawuza.

Xibejo xa Pascal

Nkaneto lowu dumeke ngopfu wa Pascal hi ku bheja a wu vulavuli hi roulette, kambe hi Xikwembu: “xibejo” lexi nga eka Pensées lexi vonaka ku pfumela tanihi xibejo lexi nga na hakelo leyi nga heriki. I nkaneto wa ntsengo lowu languteriweke, naswona i ro sungula munhu a tirhisa thiyori ya ku teka swiboho ku seketela nchumu. Vatlangi va roulette lava vitanaka Pascal hikwalaho ka vhilwa va vitana Pascal loyi a nga riki yena; loyi a nga wa nkoka i loyi a kombiseke ndlela yo vona nxavo wa xibejo.

Xihlamariso

Hambi Pascal a ake vhilwa ro sungula ra roulette kumbe e-e, ntlangu lowu wu kombisa kahle ntirho wa yena wa xiviri: xikhomelo xa wanuna loyi a kombiseke leswaku a wu nge kumi nchumu u nga nyikanga nchumu (ku famba loku nga heriki a ku koteki; ntsengo lowu languteriweke a wu lahleki), lexi tirhisiwaka ku kombisa nchumu wolowo eka vatlangi va timiliyoni to hlaya lembe rin'wana ni rin'wana.

Swivutiso

Xana Pascal a a gembula?

A a famba exikarhi ka vagembuli eParis eku sunguleni ka malembe ya 1650; hi ndlela yoleyo xiphiqo xa tipoyinti xi n'wi fikeleke hi ku tirhisa Chevalier de Méré. A ku na rhekhodo ya leswaku a a tlanga hi mali hi ku tiyimisela.

Ha yini matimu yo tala ya roulette ma vulavula hi vhilwa ra roulette ra Blaise Pascal?

Hikuva i xitori xo tsakisa, naswona hikuva vahlohleteri va tikhasino va lembe-xidzana ra vu-19 a va xi rhandza. Xi phindha u xi engetela nhlamuselo ya le hansi.

Ku hlekisa katsongo

U kombise leswaku a wu nge kumi nchumu u nga nyikanga nchumu. Kutani un'wana a aka khasino ehenhla ka swona.

U kombise leswaku a wu nge kumi nchumu u nga nyikanga nchumu. Kutani un'wana a aka khasino ehenhla ka swona.

Swihlovo

  1. Pascal, B. & Fermat, P. Correspondence on the problem of points. 1654. Eka Œuvres complètes.
  2. Huygens, C. De Ratiociniis in Ludo Aleae. 1657. Tsalwa ro sungula leri kandziyisiweke hi ntsengo lowu languteriweke.
  3. Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture. University of Pennsylvania Press, 2005.
ku kamberiwile 2026-09-28modlolo: wa le Yuropa, zero yin'wemaendlelo ya ntirho ↗swihlovo ↗